Pieniek czyli pierwsze krzesło. Meble drewniane.

Udostępnij na...FacebookGoogle+TwitterLinkedInPinterestStumbleUpontumblrEmailDigg

Meble - okucia

Człowiek będąc istotą myślącą od samego początku dostosowuje swoje środowisko do osobistych wymagań. Już w czasach prehistorycznych Homo sapiens próbował budować proste narzędzia, naczynia, meble… Przedmioty użytkowe nie pojawiły się bez powodu. Każdy wynalazek ma swój argument na istnienie. Ciało człowieka ma wiele ograniczeń i zastosowanie mebli ułatwia przezwyciężyć te niedoskonałości. Pozycja wyprostowana nie jest wygodna dlatego stworzono łóżka, krzesła, taborety… przy wykonywaniu precyzyjnych zadań wymagamy dużych stołów, pulpitów aby podparcie łokci było pewne. Oprócz czysto użytkowych argumentów pojawienie się mebli nabrało wymiaru kulturowego i społecznego.

Wraz z rozwojem człowieka, zmianie ulegało pojęcie komfortu. Sam komfort dla różnych regionów różnie jest interpretowany. W kręgach np. europejskich mebel uchodzi za komfortowy wtedy gdy daje poczucie rozluźnienia a nogi są wyprostowane i swobodnie opadają na podłogę. Dla cywilizacji wschodnich, azjatyckich pozycja komfortowa to taka która pozwala na pełną kontrolą nad ciałem (mięśnie napięte, nogi skrzyżowane). W Afganistanie wygodną pozycją do precyzyjnych prac jest podkurczenie nóg i oparcie łokci na kolanach. Oprócz kwestii indywidualnego regionalnego pojmowania komfortu dodatkowo dochodzą personalne preferencje. Narodziny mebli wynikają także z potrzeby odpoczynku. Pierwszymi meblami były sprzęty powstałe w wyniku naturalnego ukształtowania pni, konarów, kamieni. Już w epoce paleolitu powierzchnie użytkowe zostały wygładzane za pomocą kamieni, tworzono wyżłobienia, gniazda… budowano proste meble do siedzenia, stoły czy leżanki. Rozwój mebli w głównej mierze determinowany jest przez dostępne narzędzia i doskonalenie techniki obróbki. Pogłębianie wiedzy i tworzenie coraz to lepszych narzędzi pozwalało na wytwarzanie bardziej zaawansowanych konstrukcji. Produkcja mebli wiązała się od zawsze z dwoma znaczeniami – użytkową i formą dekoracyjną (symboliczność).

Rozwój użyteczności mebla, dążenie do coraz doskonalszej ergonomii dał początek antropometrii. Dla każdego regionu cechy antropometryczne są różne lecz można zawsze wyróżnić kilka grup o zbliżonych wymiarach i tak w Polsce wyróżnia się trzy grupy kobiet i mężczyzn. Podkreślenie swojego stanu majątkowego, władzy, prestiżu czy rangi od bardzo dawna wiązało się z meblami. To zawsze król miał wyższy tron niż doradcy, pan posiadał wygodniejsze łoże niż plebs, ksiądz siadał na ładniejszym fotelu niż wierni… Kreowanie mebla jako wartości symbolicznej na samym początku sprowadzało się do rycin lub wypaleń. W kolejnym etapie symboliczność podkreślało się poprzez stosowanie innego rodzaju drewna, obicia, dodawaniu wstawek, nowych form użytkowych (oparcie, podłokietnik…). Wraz z rozwojem metod kształtowania surowca podkreślanie symboliczności ulegało innym zmianom (np. inna forma). Największe znaczenie dla meblarstwa ma przejście z pozyskiwania mebli samorodnych (np. pniaki) na wytwarzanie mebli stolarskich wyposażonych w odpowiednie złącza, zawiasy, pierwsze okucia (epoka brązu). Nie każdy był w stanie stworzyć mebel o sporej złożoności. W owej epoce produkcja mebli stała się specjalistyczną dziedziną rękodzielniczą. Wymagane było nawiązanie „dialogu” między wytwórcą a materiałem.

Ze zdjęć mebli dawnych epok widać, że poziom wiedzy z epoki na epokę wzrastał. Meble stawały się coraz bardziej finezyjne, forma stawała się lekka, same sposoby łączeń czy uszlachetniania stawały się coraz bardziej wyrafinowane. Edward Lucie – Smith powiedział „meble odnalezione w grobowcu Tutenchamona są, z punktu widzenia zastosowanych umiejętności o wiele bardziej wyrafinowane niż wszystko to, co zostało wytworzone w Europie między początkiem średniowiecza i połowy XVIII stulecia”. Meblarstwo rękodzielnicze królowało przez około 4 tysiące lat. Wraz z rozwojem techniki i z wybuchem Europejskiej XIX wiecznej rewolucji przemysłowej produkcja mebli nabrała całkowicie innych cech. W kolejnych artykułach zostanie poruszona kwestia mebli rękodzielniczych (meble poszczególnych epok) oraz meblarstwa epoki przemysłowej.

Jarosław Gerszyński

Technolog drewna w www.meblebrzozowe.pl
Jarosław Gerszyński jest absolwentem Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Studiował kierunek Technologia drewna.

Najnowsze posty Jarosław Gerszyński (zobacz wszystkie)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Zapisz się do newslettera

Otrzymuj najnowsze informacje na swój adres e-mail!

Delicious Digg Facebook Favorites More Stumbleupon Twitter

Słów kilka…

Witamy na blogu poświęconym technologii drewna. Jest to równocześnie encyklopedia zawierająca zbiór haseł i terminów z dziedziny obróbki i przetwórstwa drewna.

Artykuły podzielone są na kilka kategorii tematycznych, natomiast encyklopedia jest uporządkowana alfabetycznie.